ARÇ NEDİR?

17 Ağustos ve 12 Kasım 1999 tarihlerinde Marmara Bölgesi’nde yaşanan depremler biz çevirmenleri, toplum çevirmenliği alanında yabancı arama kurtarma ekiplerine destek verebilecek şekilde uzmanlaşma çalışmaları yapmamız gerektiği gerçeği ile karşı karşıya getirmiştir. Bu ihtiyaçtan yola çıkarak İstanbul Üniversitesi Çeviri Bölümü öncülüğünde ‘ Afette Rehber Çevirmenlik ‘ adı altında bir çalışma başlatılmıştır.

Bu çalışma kapsamında Ocak 2000’de İstanbul Üniversitesi Çeviri Bölümü öncülüğünde, çevirmenlerin afete nasıl hazırlanacaklarını belirlemek üzere tartışma ve değerlendirme toplantıları yapılmıştır. Haziran 2000’de  İstanbul Üniversitesinde ilk ARÇ Temel Eğitimi gerçekleştirilmiş ve Çeviri Derneği bünyesinde ARÇ Organizasyonu oluşturulmuştur. 21 Mart 2001 tarihinde Çeviri Derneği ve  İstanbul Valiliği İl Sivil Savunma Müdürlüğü ile imzalanan bir protokolle bu çalışma yasal nitelik kazanmıştır. Bu projenin eğitim ayağı İstanbul Üniversitesi tarafından yürütülürken, Çeviri Derneği ile de organizasyon ve iletişimi sağlama konusunda işbirliği yapılmaktadır. Haziran 2001 tarihinde 2. dönem ARÇ Temel Eğitimi İstanbul Üniversitesi tarafından verilmiştir. Ekim 2002 tarihinde ise Hacettepe Üniversitesi Mütercim Tercümanlık Bölümü ile işbirliğine gidilerek Ankara’da bir ARÇ grubu oluşturulmuştur. Bu oluşumun ardından Hacettepe Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi işbirliğiyle Ankara ARÇ grubuna Temel Eğitim (3. dönem) verilmiştir. Haziran 2003’te İstanbul Üniversitesi’nde 4. dönem ARÇ Temel Eğitimi verilmiştir. Haziran 2005 tarihinde ise 2. Ankara grubuna 5.dönem ARÇ Temel Eğitimi gerçekleştirilmiştir. İzmir ilinde temel eğitim hazırlıkları sürmektedir. ARÇ diğer illere de yayıldığında, çeviri ve uluslar arası iletişim açısından etkin müdahale olanakları geliştirilerek gerçek anlamda afete hazırlıklı hale gelinecektir.

 

AMACI

Büyük çaplı bir depremde yabancı kurtarma ve acil yardım ekiplerinin desteğine büyük ihtiyaç duyacağımız bir gerçektir. Bu nedenle de yerel hazırlıklar içinde düşünülmek üzere, gelecek yabancı ekiplerin etkin çalışmasının sağlanması ve doğru yönlendirilmesi ayrıca çalışma öncesi ve sırasında ihtiyaçların hızla belirlenmesi ve sağlıklı iletişim kriz koşullarında hayati önem kazanmaktadır.

17 Ağustos ve 12 Kasım ‘da yaşanan depremlerin bizlere gösterdiği üzere, mevcut müdahale kaynaklarımız yetersiz kaldığı için uluslararası boyutlarda desteğe gereksinim duyulmuştur. Böylelikle afetin yıkıcı etkileri biraz da olsa azaltılarak kısa sürede müdahale olanaklarının artması sağlanmıştır.

ARÇ organizasyonunun temel amacı, Üniversite, Sivil Savunma ve Çeviri Derneği’nin üçlü işbirliği sayesinde çevirmenlerin amaca uygun eğitim almaları, görevlendirilmek üzere hazır tutulmaları ve etkin müdahalede bulunabilmelerini sağlamaktır.

 

ARÇ’LARIN AFET SIRASINDAKİ GÖREVLERİ

Afet durumunda, ARÇ acil durum organizasyonu islemeye baslar ve yetkili ulusal ve yerel birimlerle irtibata geçerek çevirmenlerin çalışmalarını yönlendirir. ARÇ bünyesindeki çevirmenler de görev alabilecekleri noktalara (havaalanları, kriz masaları vb.) yönelerek organizasyona en kısa zamanda dahil olmaya çalışırlar.

Çeviri Derneği ile Sivil Savunma arasında yapılan protokol uyarınca; “ARÇ Organizasyonu, Sivil Savunma Müdürlüğü’nün belirlediği ve talep ettiği çerçevede ARÇ gönüllülerini görevlendirecek, kimlere görev verileceğini ve görev sırasında gönüllülerle bağlantıyı ARÇ Organizasyonu koordine edecektir. […] Yapılacak görevlendirme ve koordinasyon afet öncesi hazırlanacak ve Sivil Savunma Müdürlüğü’nün bilgisi dahilindeki bir hareket planına göre yürütülecektir. ARÇ Organizasyonu gönüllüleri Kriz Merkezi ve Sivil Savunma yetkilileriyle eşgüdüm içinde çalışacaklar ve sivil savunma personeliyle işbirliği yapacaklardır. […]”

Buna göre ARÇ gönüllüleri protokolle belirlenen esaslar dahilinde;

  • Öncelikle arama kurtarma ekiplerine rehber çevirmenlik
  • Yetkili kurumların yurtdışı ilişkilerinde yardımcı olmak üzere çevirmenlik
  • Yurtdışından gelecek yardım malzemelerinin kabulü ve dağıtımıyla yetkili birimlere yardımcı olmak üzere çevirmenlik
  • Yabancı sağlık ekiplerine rehber çevirmenlik

ve benzeri başka ihtiyaçlar doğrultusunda görevler üstleneceklerdir.

 

ARÇ EĞİTİMLERİ

2000 yılından bu yana İstanbul’da 4, Ankara’da 3, İzmir’de 1 gruba ARÇ Temel Eğitimi verilmiştir. Eğitimin 3 ana bölümü Sivil Savunmada 30 saatlik Arama Kurtarma Eğitimi, İlkyardım Kursu (en az 10 saat) ve Rehber Çevirmenlik Eğitimidir (50-60 saat). Yaklaşık 100 saatlik bu teorik ve uygulamalı temel eğitim programının detaylı içeriği şöyledir:

  • Temel Arama Kurtarma – Sivil Savunma
  • İlk Yardım
  • Afette Rehber Çevirmenlik Eğitimine Giriş
  • Jeomorfoloji – Depremin Oluşu ve Etkileri
  • Mimari – Depremin Yapılara Etkisi
  • Deprem Tarihi ve Toplumsal Algılanışı – (Deprem ve Toplum)
  • Deprem Sonrası Psikolojik Travma – Depremin Psikolojik Etkileri
  • Arama Kurtarma Deneyimleri
  • Afet Yönetimi ve Yasal Düzenlemeler                                                                            
  • Telsiz -Afet Koşullarında İletişim
  • Uluslararası Afet Yardımlaşması
  • Toplum Çevirmenliği ve Sözlü çeviri
  • ARÇ’ta Alan ve Terim Bilgisine Giriş
  • ARÇ Senaryoları ve Sorun İrdeleme
  • ARÇ Uygulamalarında Sorunlar ve Yöntemler
  • ARÇ İlkeleri, Hareket Planı ve Organizasyon

Bu eğitim programını bitirenlere İstanbul veya Hacettepe Üniversiteleri’nden ARÇ kursu katılım belgesi ve Sivil Savunma kursu katılım belgesi verilmektedir. Bunun dışında, temel eğitime katılmayan ancak bir günlük gönüllü seminerine katılmış ve bir afet durumunda ARÇ ‘larla göreve gidebilecek olan ARÇ – b ‘ler de bu proje kapsamında yer almaktadır. Bugüne kadar İstanbul’da 2 İzmir’de 1 gruba 1’er günlük gönüllü semineri verilmiştir.

Şu anda temel eğitimi tamamlamış Arç (ARÇ-c) sayısı 100 civarında, gönüllü seminerine katılmış Arç (ARÇ-b) sayısı ise 50’dir. Ayrıca ARÇ Organizasyonu’nda, afet anında iletişimi sağlamak için A ve B sınıfı amatör telsiz lisanslı Arç’lar vardır. İstanbul’da 5, Ankara’da 3 ve İzmir’de 1 olmak üzere afet anında operasyonel olabilecek toplam 9 amatör telsizcimiz bulunmaktadır. Bu sayı artmakta ve iletişim  ağı giderek güçlenmektedir.

ARÇ ÇALIŞMALARI

Temmuz 2000 tarihinde  1. ARÇ tatbikatı yapılmıştır. Ekim 2001’de ARÇ çalışması Kongre Dergisi İletişim Ödülü’ne layık görülmüştür. Kasım 2002’de CNR Afet Fuarı’na katılan ARÇ, Aralık 2002 tarihinde ise AKA Ulusal Deprem Tatbikatı’nda yer almıştır. Haziran 2003’te İstanbul-Ankara ARÇ grupları ortak tatbikatı gerçekleştirilmiştir. Ayrıca ARÇ halen afetle ilgili haberleşme gruplarına çeviri desteği sağlamaktadır. 

 

ARÇ ÇEŞİTLİ AŞAMALARDA AŞAĞIDAKİ KURULUŞLAR İLE İŞBİRLİĞİNDE BULUNMUŞTUR VE İLGİLİ HER KURULUŞ İLE İŞBİRLİĞİNE AÇIKTIR:

* İSTANBUL SİVİL SAVUNMA MÜDÜRLÜĞÜ

*ANKARA SİVİL SAVUNMA KOLEJİ

* 1. ORDU KOMUTANLIĞI

*TÜRKİYE RADYO AMATÖRLERİ CEMİYETİ

*AKA ARAMA KURTARMA ARAŞTIRMA DERNEĞİ

 

ARÇ’A KATKIDA BULUNAN KURULUŞLAR

*NAMBERG A.Ş./ SARAY HALI (SPONSOR OLARAK)

*SEMAY TEKSTİL (YELEK SPONSORU OLARAK)

*UNİVERSAL DİL HİZMETLERİ VE YAYINCILIK A.Ş.(TELSİZ VE BASILI MALZEME)

SONUÇ

Günümüz toplumlarında afet hazırlığının en önemli ayaklarından biri uluslararası yardımlaşma ve uluslar üstü organizasyondur.  Bölgesel ve ulusal boyutta hazırlıklar ne boyutta yapılırlarsa yapılsın, uluslararası arama kurtarma ve acil yardım ekiplerinin desteğine her zaman ihtiyaç olacaktır. ARÇ Organizasyonu ilgili her türlü kuruluşla işbirliğine açıktır ve amacımız bu konuda uzmanlaşmış ve uzmanlaşmakta olan çevirmen ve gönüllülerin organizasyonu ile uluslararası yardımlaşmayı daha etkin hale getirmektir.

 

İLETİŞİM

Afette Rehber Çevirmenlik Organizasyonu hakkında www.ceviridernegi.org/arc/ adresinden bilgi alabilir, iletişim için arc@ceviridernegi.org veya afetterehbercevirmen@yahoo.com adreslerini kullanabilirsiniz.